روايت صريح از پشت‌پرده اغتشاشات اروميه

تنظيم و نوشته : شاهرخ احمدزاده

دکتر ناصر عتباتي، رئيس کل دادگستري استان، به همراه حسين مجيدي، دادستان مرکز ،فتحي مديرکل زندانهاي آذربايجان غربي و تيمي از بازپرسان زبده، در بازديدي 4 ساعته، به کالبدشکافي اقدامات عناصري پرداختند که با سوداي پوچ براندازي، امنيت پايدار منطقه را نشانه رفته بودند.

مهندسي فريب در تارهاي عنکبوتي فضاي مجازي؛ وقتي دروغ آخرين سنگر مي‌شود
يکي از پرونده‌هاي مورد بررسي در اين بازديد، متعلق به»الف. خن، دانشجوي رشته مهندسي کامپيوتر بود. بازپرس پرونده در حضور رئيس کل دادگستري اشاره کرد که متهم تا لحظه مواجهه با مستندات، از بيان حقيقت استنکاف مي‌ورزيد؛ اما فيلم‌هاي استخراج شده از دوربين‌هاي مداربسته مناطق»شيخ‌تپه«، »پنج‌راه«و خيابان»آيت‌الله حسني«، او را در قامت يک ليدر ميداني نشان مي‌دهد که با بهره‌گيري از دانش فني، در حال هدايت شبکه‌اي از اغتشاشگران بوده است.
اين متهم که پيش‌تر مدعي بود تنها يک رهگذر است، پس از مشاهده مستندات تصويري و اقارير هم‌دستانش، با سرشکستگي اعتراف کرد: در محاصره اخبار دروغين رسانه‌هاي خارجي قرار گرفتم. آن‌ها چنان وانمود مي‌کردند که کار تمام است که من هم به طمع جايگاه و تحت تأثير هيجانات کاذب، وارد اين بازي خطرناک شدم. اکنون مي‌فهمم که تنها مهره‌اي سوخته در شطرنج ديگران بودم.

تقابل غيرت ملي با جنون لحظه‌اي؛ تشر قاطع رئيس کل دادگستري به هتاکان پرچم
در بخش ديگري از اين بازديد، ناصر عتباتي رئيس کل دادگستري استان، با فردي به نام»م. ع« روبرو شد که در اعترافاتش، مصرف مواد مخدر (ماري‌جوانا) را عامل آتش زدن پرچم مقدس کشورمان عنوان کرده بود. رئيس کل دادگستري با لحني نافذ خطاب به وي گفت: »تو نماد غيرت و شرف مردمي را آتش زدي که هزاران جوان براي برافراشته ماندنش در خون خود غلتيدند. پرچمي که براي ما مقدس است، براي تو ابزار تخليه توهمات ناشي از مواد مخدر شد؟«
متهم که از خجالت توان نگريستن به چهره مسئولان را نداشت، با صدايي لرزان گفت: کاش مي‌مردم و اين لحظه را نمي‌ديدم. من در "فاز" بودم، ناداني کردم.
عتباتي گفت: اين پرچم کفن شهداي بزرگي چون خلبان جدي اردبيلي بوده، آرزوي همه ما شهادت است که کفنمان پرچم باشد آن وقت تو به اين سادگي جلوي دشمن پرچم آتش زدي .
عتباتي: تفکيک»فريب‌خوردگان« از »عوامل اصلي« خط قرمز عدليه است
دکتر ناصر عتباتي در حاشيه اين بازديد و پس از استماع اقارير متهمان، در جلسه‌اي با بازپرسان و ضابطين قضايي، بر ضرورت دقت در صدور کيفرخواست‌ها تاکيد کرد و گفت: مطابق با آموزه‌هاي اسلامي و دستورات صريح قاضي‌القضات، رسيدگي‌ها بايد با سرعت اما با دقت وسواس‌گونه همراه باشد. ما مکلفيم مرز ميان فردي که تحت تاثير هيجان يا فريبِ فضاي مجازي به خيابان آمده و اقدامي تخريبي نداشته، با ليدرهاي سازمان‌يافته‌اي که با اسلحه سرد و گرم به مسجد و اموال عمومي حمله کرده‌اند، کاملاً تفکيک کنيم.
رئيس کل دادگستري آذربايجان غربي با بيان اينکه خسارت به اموال عمومي نبايد بدون جبران باقي بماند، تصريح کرد: هر کس به اموال مردم و بيت‌المال آسيب زده، بايد از اموال شخصي خود جبران خسارت کند. عدالت ايجاب مي‌کند که هزينه حماقت و خيانتِ مزدوران، از جيب ملت پرداخت نشود.
پيام روشن به خانواده‌ها: مراقب فرزندان خود باشيد
دکتر عتباتي همچنين با تقدير از بصيرت مردم آذربايجان غربي که دست رد به سينه ضد انقلاب زدند، خطاب به والدين هشدار داد: دشمن امروز نه در ميدان، بلکه در گوشي‌هاي تلفن همراه فرزندان ما کمين کرده است. اين جوانان که امروز با چشماني گريان ابراز پشيماني مي‌کنند، همان‌هايي هستند که ليدرهاي سلطنت‌طلب با وعده‌هاي توخالي آن‌ها را به مسلخ برده‌اند.
پايان باز پشيماني
گزارش ميداني ميزان حاکي از آن است که اکثر قريب به اتفاق دستگيرشدگان، نه‌تنها مشکل معيشتي نداشته‌اند (مانند متهمي با دارايي 250 ميلياردي)، بلکه صرفاً قرباني »جنگ شناختي« و »القائات رسانه‌اي« دشمن شده‌اند. بر اساس دستورات صادره، شعب ويژه‌اي در دادگستري استان به صورت شبانه‌روزي در حال بررسي پرونده‌ها هستند تا مجازات صريح، قاطع و قانوني در انتظار کساني باشد که امنيت و آرامش مردم را وجه‌المصالحه قرار دادند؛ در حالي که براي فريب‌خوردگان نادم نيز، مسير بازگشت بر اساس موازين قانوني و رافت اسلامي باز خواهد بود، مشروط بر آنکه در پيشگاه قانون و مردم، صداقت خود را ثابت کنند.
در اين جلسه چهار ساعته که در محل زندان مرکزي اروميه و با حضور دکتر ناصر عتباتي رئيس کل دادگستري استان، حسين مجيدي دادستان مرکز استان فتحي مديرکل زندانهاي آذربايجان غربي ، بازپرسان ويژه، ضابطين قضايي و کارشناسان پرونده تشکيل شد، ابعاد پنهان و آشکار فعاليت‌هاي شبکه‌اي ليدرهايي که امنيت مردم شريف اروميه را نشانه گرفته بودند، واکاوي گرديد. در اين نشست، مستندات تصويري، اعترافات صريح و شبکه‌سازي‌هاي انجام شده در فضاي مجازي مورد مداقه قرار گرفت.
مستندات ارائه شده در اين جلسه کارشناسي، تصويري متفاوت از آنچه رسانه‌هاي معاند روايت مي‌کنند را به نمايش گذاشت. برخلاف ادعاهاي معيشتي، بررسي‌ها نشان داد بسياري از مهره‌هاي اصلي، نه تنها مشکل مالي نداشته، بلکه از طبقات مرفه و گاه با وابستگي‌هاي مستقيم به شبکه‌هاي خارج از کشور بوده‌اند.

پاترول ‌سواري در مسير خيانت؛ وقتي 250 ميليارد ثروت مانع از تباهي نمي‌شود
يکي از تکان‌دهنده‌ترين بخش‌هاي گزارش، پرونده «الف. الف»، مرد 40 ساله‌اي است که با داشتن دو فرزند و ثروتي بالغ بر 250 ميليارد تومان، ليدريِ بخشي از تجمعات را بر عهده داشت. وي که صاحب يک واحد صنفي لوازم يدکي با درآمد ماهانه 300 ميليون تومان است، خودروي پاترول خود را به سيستم‌هاي صوتي و بلندگوهاي پيشرفته مجهز کرده و در محلات پرتردد اروميه، با پخش آهنگ‌هاي محرک و شعارهاي ساختارشکن، اقدام به تهييج جوانان مي‌کرد. وي در حضور مقام قضايي با ندامتي سنگين گفت: »فقط براي هيجان آمدم؛ مي‌گفتند اين‌ها رفتني هستند، من هم گول خوردم. حالا مي‌فهمم چه خيانتي به آرامش خانواده‌ام و مردم کرده‌ام.
ليدرهاي اعزامي؛ سوداي جنگ مسلحانه در »پنج‌راه«
در پرونده‌اي ديگر، »سهيل« که به تازگي از ترکيه وارد کشور شده بود، تحت هدايت يک سرشبکه اعزامي از تهران، مسئوليت عمليات تخريب در منطقه »گل اوستي« و »پنج‌راه« را بر عهده داشت. مستندات تصويري نشان مي‌دهد او نه تنها به دنبال اعتراض نبوده، بلکه صراحتاً در گروه‌هاي معاند از لزوم ورود به »فاز مسلحانه« سخن گفته است. او اعتراف کرد که ماموريت داشتند تا مسجد »لطفعلي‌خان« را به آتش بکشند. وي که با سلاح سرد دستگير شده، اکنون مي‌گويد: »تحت تاثير القائات شبکه منوتو و اينترنشنال بودم و فکر مي‌کردم کار تمام شده است.«
هتک حرمت مقدسات؛ سينه‎زني که بازيچه دشمن شد
يکي از متهمان 31 ساله که سابقه همکاري با جريان‌هاي ضدانقلاب در سنندج را نيز در کارنامه دارد، در حالي که اشک مي‌ريخت، از تناقض رفتاري خود پرده برداشت: «من خودم را سينه‎زن امام حسين (ع) مي‌دانستم و کربلا رفته بودم؛ اما در خيابان با کساني همراه شدم که به مسجد و قرآن جسارت کردند. وقتي در بازداشتگاه فيلم آتش زدن مسجد را ديدم، لرزه بر اندامم افتاد. من بازيچه کساني شدم که هيچ بويي از دين و وطن نبرده بودند.»
آتش زدن هويت ملي؛ تشر قاطع رئيس کل دادگستري
در ميان بازداشتي‌ها، »م. ع« که به مصرف مواد مخدر (ماري‌جوانا) اعتياد دارد، اعتراف کرد که در حالتي ناهوشيار، پرچم مقدس جمهوري اسلامي را آتش زده است. دکتر ناصر عتباتي، رئيس کل دادگستري آذربايجان غربي، با نگاهي نفوذناپذير خطاب به او گفت: »مي‌داني چه کردي؟ تو پرچمي را آتش زدي که "شهيد خلبان جدي‌اردبيلي" وصيت کرد کفنش باشد. تو نماد غيرت و خون هزاران جوان اين مرز و بوم را به آتش کشيدي. چطور مي‌تواني به چشمان مردم نجيب و خانواده شهدا نگاه کني .
نقابِ دانش بر چهرهِ خشونت؛ پرونده دانش‌آموخته‌اي که »سايه« بود
»الف. خ«در پاسخ به سوال رئيس کل دادگستري درباره انگيزه خود، با صدايي لرزان گفت: »من خودم به اروپا رفت‌وآمد داشته‌ام و مي‌دانم معيشت در آنجا به مراتب سخت‌تر است. اما آنقدر در گوشمان خواندند که اين حکومت رفتني است که باورمان شد. حالا مي‌فهمم چقدر احمق بودم که فريب سرابِ رسانه‌هاي لندني را خوردم.«

ديپورتي‌هاي هدايت‌شده؛ پيوند اراذل با شبکه‌هاي سلطنت‌طلب
پرونده فردي اهل مراغه با دو سابقه کيفري در حوزه مشروبات الکلي، پرده از يک شبکه سازمان‌يافته برداشت. اين متهم که دو ماه پيش از ترکيه ديپورت شده بود، با هماهنگي شبکه‌هاي سلطنت‌طلب در تهران، تجهيزات جنگ شهري شامل کلاه، ماسک و اسلحه سرد تهيه کرده و بلافاصله پس از ورود به اروميه، برنامه عملياتي خود را آغاز کرده بود. او اعتراف کرد که در روز حادثه با مصرف مشروبات الکلي و تحت دستور سرشبکه‌ها، قصد انجام اقدامات تروريستي داشته است.
از تدريس زبان تا فريادهاي ساختارشکن؛ سقوط در چاه هيجان
»ع. ي« مدرس 23 ساله زبان انگليسي که از طريق تماس‌هاي تلفني تحريک شده بود، نمونه‌اي از لايه‌هاي خاکستري است که در شلوغي‌ها به راديکاليسم گروه‌هاي 7-8 نفره پيوست. او با ابراز شرمساري گفت: »ما ابتدا براي اعتراض به گراني آمديم، اما ناگهان خود را وسط شعارهاي سلطنت‌طلبي ديديم. هيجان جمعيت و جوّ حاکم، عقل را از ما ربوده بود.«
تشرِ قانون و انذارِ قضايي؛ اتمام حجت عتباتي و مجيدي با ليدرها
در بخش پاياني اين بازديد، دکتر ناصر عتباتي، رئيس کل دادگستري آذربايجان غربي، با نگاهي دقيق به چهره يکايک دستگيرشدگان، ضمن تبيين تفاوت ميان »اعتراض« و »خيانت«، خطاب به آن‌ها گفت: »شما مي‌فهميد با اين فيلم‌ها و عکس‌هايي که براي دشمن فرستاديد، چه خون‌هايي را به زمين ريختيد؟ شما با اين کارتان پهلوي و دشمنان قسم‌خورده اين ملت را جري کرديد. امنيت اين مردم خط قرمز ماست. کسي که مسجد لطفعلي‌خان را نشانه مي‌گيرد يا پرچم مقدس ملي را به آتش مي‌کشد، ديگر نامش معترض نيست؛ او سرباز پياده‌نظامِ دشمن است.«
وي تاکيد کرد: »مجازات سريع، دقيق و بازدارنده در انتظار کساني است که آگاهانه دست به تخريب و تحريق زده‌اند. هيچ عذري مبني بر "جوگير شدن" يا "تحت تاثير فضاي مجازي بودن" پذيرفته نيست، چرا که امروز صحنه کاملاً عيان است.»
حسين مجيدي، دادستان مرکز استان نيز با اشاره به ضرورت جبران خسارات مادي و معنوي وارده به شهروندان، اظهار داشت: «برخي از شما با خودروهاي لوکس و زندگي‌هاي مرفه، امنيتِ کسبه و مردم عادي را مختل کرديد. دادستاني با قاطعيت و بدون هيچ‌گونه اغماض و ارفاقي، پرونده‌هاي ليدرها را تا صدور نهايي حکم دنبال خواهد کرد. ما اجازه نخواهيم داد عده‌اي با وساطت و سفارش، از پنجه عدالت بگريزند.«
بازديد 4 ساعته مقامات قضايي استان آذربايجان غربي نشان داد که برخلاف تبليغات رسانه‌هاي بيگانه، قوه قضاييه با اشراف کامل اطلاعاتي و مستندات غيرقابل‌انکار (شامل فيلم‌هاي مداربسته و اقارير صريح)، در حال تفکيک صفوف فريب‌خوردگان از معاندان سازمان‌يافته است. پيام اين نشست روشن بود:»عدليه در صيانت از امنيت مردم، نه تعلل مي‌کند و نه دچار هيجان مي‌شود؛ بلکه با ترازوي قانون، حق مظلوم را از ظالم خواهد ستاند.«